Valencia của Xavi Albert bước vào Super Cup với tuyến trong rỗng: trận ra mắt không cho phép sai số

Trước ống kính, Xavi Albert nói về công việc. Ông nói về cảm giác tập thể, về tham vọng ở lần ra mắt chính thức, về việc Valencia Basket đang đi đúng hướng. Ông không dành một câu nào cho việc Neal Sako sẽ không thể ra sân ở Endesa Super Cup. Đó là kiểu im lặng rất quen của những tuần đầu mùa — im lặng để bảo vệ một nhóm cầu thủ chưa đủ người. Tôi không nghe điều họ nói trước ống kính — tôi nghe điều họ nói sau khi đèn tắt. Sau khi đèn tắt ở Badalona, câu chuyện không nằm ở hai chữ "tham vọng". Nó nằm ở danh sách thi đấu: Sako vắng, Elias Valtonen vắng, Jasiel Rivero và Nikola Mirotic vẫn để ngỏ đến sát giờ. Một trận loại trực tiếp, một huấn luyện viên lần đầu dẫn đội ở đấu trường chính thức, và một tuyến trong bị khoét rỗng trước khi bóng lăn. Đó mới là trận đấu thật. Endesa Super Cup là giải mở màn của Liga ACB, thể thức loại trực tiếp, năm nay tổ chức tại Badalona. Với Valencia Basket, đây là cuộc hẹn lớn đầu tiên của mùa giải. Với Xavi Albert, đây là trận chính thức đầu tiên trên cương vị huấn luyện viên trưởng. Đối thủ ở bán kết là FC Barcelona, đội bóng được Albert mô tả là "rất thể lực, giàu tốc độ và chuyển tiếp nhiều". Cả hai đội đều bước vào giải khi còn đang xây: Barcelona đã ký nhiều bản hợp đồng và được đánh giá là tái sinh mạnh; Valencia cũng có một loạt tân binh. Điểm chung lớn nhất giữa hai đội không phải đẳng cấp, mà là thời gian. Các cửa sổ FIBA đã cắt vụn giai đoạn tiền mùa giải, khiến mọi đội phải dừng lại giữa lúc đang lắp ráp đội hình. Albert gọi đó là một tiền mùa giải bất thường. Khi thời gian chuẩn bị bị chia nhỏ, các huấn luyện viên có xu hướng đơn giản hóa đấu pháp và đặt cược vào những thứ có thể kiểm soát: bóng, nhịp độ, số lần mất bóng. Đọc kỹ phần trả lời của Albert, có một từ khóa lặp lại: kiểm soát bóng. Ông nói trận đấu sẽ được định đoạt bởi cuộc chiến giành quyền kiểm soát bóng, gọi đó là điểm then chốt. Đây không phải câu nói xã giao. Đây là dấu hiệu của một huấn luyện viên biết rõ mình đang thiếu gì. Khi mất Sako, Valencia mất một cầu thủ cao to làm điểm tựa ở vành rổ, mất khả năng bảo vệ rổ và mất một mối đe dọa trên không trong các tình huống pick-and-roll. Khi mất Valtonen, họ mất chiều cao và độ linh hoạt ở vị trí wing. Khi Rivero và Mirotic còn bỏ ngỏ, họ mất luôn khả năng tạo khoảng trống và khả năng ghi điểm trong half-court — hai thứ mà không sơ đồ chiến thuật nào thay thế được bằng ý chí. Albert thừa nhận vấn đề thể lực ở tuyến trong là một handicap nhỏ và nói đội sẽ phải giải quyết bằng cách khác. Cụm "bằng cách khác" trong ngôn ngữ của huấn luyện viên bóng rổ châu Âu thường có nghĩa: small-ball, tăng phút cho các wing, đẩy một tiền đạo lên đánh trung phong, và chấp nhận thua thiệt ở rebound tấn công để đổi lấy tốc độ. Vấn đề của phương án đó nằm ở chỗ Barcelona chơi đúng kiểu bóng rổ trừng phạt small-ball. Một đội thể lực, chuyển tiếp nhanh, tấn công trước khi hàng thủ đối phương kịp lập khối — đó là kịch bản tệ nhất cho một tuyến trong mỏng. Nếu Valencia để mất bóng nhiều hoặc để Barcelona giành bóng bật bảng tấn công, họ sẽ bị cuốn vào một trận chạy đua mà họ không đủ người để chạy. Nói cách khác, trận này không quyết định ở khả năng ném xa. Nó quyết định ở những pha bóng không lên bản tin: rebound phòng ngự, mất bóng khi chuyển đổi trạng thái, và số lần Barcelona có thể ghi điểm trong tám giây đầu của một possession. Đây là chỗ dữ liệu và cảm quan tách nhau. Cảm quan nói rằng Barcelona nhỉnh hơn về lực lượng và sẽ tận dụng được tuyến trong rỗng của Valencia. Dữ liệu thì chưa nói gì cả — đây là trận loại trực tiếp duy nhất, mẫu cực nhỏ, và cả hai đội đều bước vào với một tập thể chưa định hình. Barcelona cũng đang tái cấu trúc. Một đội có nhiều tân binh thường có hai mặt: hào quang trên giấy và sự lúng túng trong half-court, khi các mối liên kết chưa thành thói quen. Nếu Valencia kéo được trận đấu vào half-court, chậm nhịp, biến nó thành một trận đấu nửa sân, thì khoảng cách về tên tuổi thu hẹp lại đáng kể. Barcelona mạnh trong chuyển tiếp; họ chưa chắc mạnh khi bị buộc phải đánh với hàng thủ đã lập khối. Nhưng có một điểm mù lớn hơn mà báo chí Tây Ban Nha đang bỏ qua. Cả hai đội đều dùng chữ tái sinh và tiền mùa giải bất thường như một tấm khiên chung. Khi mọi đội đều có cùng một lời bào chữa, thì không ai phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm. Kết quả của giải đấu này vì thế mang giá trị thông tin thấp hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó. Một trận thắng không chứng minh Barcelona đã hoàn thiện; một trận thua không chứng minh Valencia đã thất bại. Và cần một lưu ý về cách chúng ta nói về những cầu thủ này. Mirotic và Rivero không phải những con số trên bảng thống kê. Họ là hai con người đang chờ kết quả kiểm tra, và một chấn thương kéo dài tuần này có thể ăn sang tận vòng đầu EuroLeague. Khi một đội bóng buộc phải chờ đến sát giờ mới biết mình có ai, vấn đề không chỉ là nhân sự. Vấn đề là vòng xoay đội hình không thể ổn định, và một huấn luyện viên mới thì cần sự ổn định hơn bất cứ thứ gì khác. Mọi thương vụ chuyển nhượng đều có ba phiên bản: câu chuyện công chúng nghe, câu chuyện câu lạc bộ kể, và sự thật không bao giờ được phát hành. Valencia mùa này có rất nhiều bản hợp đồng mới, và câu chuyện công chúng là một dự án đang thành hình. Câu chuyện bên trong phòng thay đồ lại là một phòng y tế đang chật. Sự thật thì nằm ở giữa, và chỉ có Albert biết nó nghiêng về phía nào. Albert sẽ bị đánh giá bằng quy trình nhiều hơn bằng tỷ số. Cái cần xem ở Badalona không phải Valencia thắng hay thua, mà là ba tín hiệu: số lần mất bóng của họ, số điểm họ để Barcelona ghi trong chuyển tiếp, và cách Albert chia phút khi tuyến trong rỗng. Ở tuổi 54, tôi không còn đi tìm câu trả lời. Tôi đi tìm câu hỏi đúng cho từng trận đấu. Câu hỏi đúng của trận bán kết này chưa phải là Valencia có đủ mạnh không. Nó là: một đội bóng chưa đủ người có thể biến việc sống sót trong bốn mươi phút thành một tác phẩm có chủ đề hay không? Một cú ném mất 0,4 giây, nhưng câu chuyện về nó có thể tồn tại đến thế hệ thứ ba. Đêm ở Badalona có thể chỉ là một trận tháng Chín. Nhưng cách Xavi Albert đi qua nó sẽ định hình cách người ta kể về nhiệm kỳ của ông trong hai năm tới.