Bàn thắng phút 84: Cú đánh đầu đưa Oman vào tứ kết rồi tự tay tước bỏ tấm vé đó

Khoảng thời gian giữa bàn thắng thứ ba của Oman trước Kuwait và tấm thẻ vàng của Musab Al-Shaqsi chỉ kéo dài vài phút, nhưng trong khoảng thời gian đó, đội tuyển Oman đã đi qua hai trạng thái đối lập: từ đội bóng bị loại cho đến đội bóng giành quyền đi tiếp. Ở phút 84, một quả phạt góc bên cánh phải được treo vào vòng cấm và Al-Shaqsi đánh đầu tung lưới Kuwait, ấn định chiến thắng 3-1. Trước đó Oman bị dẫn 1-0, và bàn thắng này không chỉ lật ngược thế trận mà còn thay đổi toàn bộ phép tính của bảng đấu. Bảng đấu tại Cúp Vịnh Arab lần thứ 27 có ba đội chia nhau 4 điểm. Oman hòa 1-1 ở trận mở màn, thua 0-3 ở trận thứ hai, rồi thắng 3-1 trước Kuwait. Tính tổng cả ba trận, Oman ghi 4 bàn và thủng lưới 5. Iraq cũng ghi 4 bàn và thủng lưới 5, cũng có 4 điểm, cũng nhận 8 thẻ vàng và không có thẻ đỏ. Hai đội hòa nhau 1-1 ở trận đối đầu trực tiếp. Trên lý thuyết, mọi tiêu chí phân hạng đều đã được sử dụng hết. Trước khi Al-Shaqsi đánh đầu, hiệu số bàn thắng của Oman là -2, trong khi Iraq là -1. Chỉ cần bàn thắng thứ ba không được ghi, Oman sẽ bị loại ngay lập tức. Bàn thắng đã cân bằng hiệu số về mức -1, và khi đó, liên đoàn quyết định sử dụng tiêu chí fair play: Oman nhận ít thẻ vàng hơn Iraq đúng một tấm. Nhưng ngay sau khi ăn mừng bàn thắng, Al-Shaqsi cởi áo, và theo Luật 12 của IFAB, đây là hành vi bắt buộc phải nhận thẻ. Thẻ vàng thứ tám của Oman được rút ra, cân bằng kỷ luật của hai đội, và liên đoàn buộc phải bốc thăm để xác định đội giành quyền đi tiếp. Điều đáng chú ý là không có quy định nào bị vi phạm. Luật 12 được áp dụng đúng, tiêu chí fair play được áp dụng đúng, và bốc thăm là biện pháp cuối cùng hợp lệ trong quy định giải đấu. Vấn đề nằm ở thiết kế: khi một cầu thủ ghi bàn thắng quyết định, anh ta đang giúp đội của mình, nhưng hành vi ăn mừng lại bị quy đổi bằng đúng đơn vị mà bảng xếp hạng sử dụng để xếp hạng đội bóng đó. Kết quả là thành công trên sân bị triệt tiêu bởi chính hành vi của người tạo ra thành công đó. Ở cấp độ đội tuyển, thất bại của Oman không nằm ở chuyên môn mà nằm ở khâu quản lý trạng thái trận đấu. Khi tiêu chí fair play đã trở thành yếu tố quyết định, ban huấn luyện cần truyền đạt rõ ràng đến các cầu thủ trên sân rằng không được nhận thêm thẻ. Al-Shaqsi cởi áo ngay sau bàn thắng cho thấy thông điệp đó không được đưa ra, hoặc không được tuân thủ. Đây là sai sót có thể khắc phục, nhưng nó xảy ra đúng vào thời điểm mà mọi sai sót đều trở nên không thể cứu vãn. Câu chuyện này đáng để bóng đá Việt Nam nhìn lại. Khi một giải đấu quốc nội hoặc một giải đấu khu vực sử dụng chuỗi tiêu chí phân hạng, việc bổ sung một trận play-off trước khi bước vào bốc thăm sẽ loại bỏ hoàn toàn tình huống này. Fair play nên được giữ lại như một tiêu chí tham khảo, nhưng không nên là yếu tố quyết định cuối cùng khi hai đội đã hòa nhau trên mọi chỉ số bóng đá.